wtorek, 12 maja 2026

Wielka żałoba w Strzelnie - 1935

Dzisiaj 12 maja 2026 roku mija 91 rocznica śmierci Marszałka Józefa Piłsudzkiego. Przywołując tę rocznicę zamieszczam opis tamtych dni i wielkiej żałoby jaka zapanowała w Strzelnie. Zawarty on został w artykule: - Wobec śmierci marszałka Piłsudskiego, który ukazał się w „Dzienniku Kujawskim” 22 maja 1935 roku, nr 118.

Wieść o śmierci śp. J. Piłsudskiego rozeszła się lotem błyskawicy po Strzelnie. Gazety, które przyniosły wiadomość o śmierci, rozchwytywano szybko. Przy głośnikach radiowych mieszkańcy z zaciekawieniem wyczekiwali wiadomości ze stolicy i kraju. Na gmachach urzędowych i domach prywatnych w dalszym ciągu jeszcze powiewają sztandary do połowy masztu, spowite kirem. Urzędnicy na znak żałoby noszą czarne opaski, tak samo i członkowie niektórych organizacji. Tutejsze korporacje miejskie na wieść o śmierci wysłały telegram kondolencyjny do pana Prezesa Rady Ministrów w Warszawie. Społeczeństwo złożyło hołd pamięci Józefowi Piłsudskiemu w dniu 18 maja.

Mieszkańcy Strzelna i sąsiednich wiosek spieszyli do kościoła farnego na nabożeństwo żałobne. Przed katafalkiem ustawionym w prezbiterium ks. prałat Czechowski odprawił uroczystą mszę, a ks. wikary Gliński odprawił mszę żałobną. Po mszy uformował się pochód żałobny, jakiego Strzelno już dawno nie widziało. W zgodzie i harmonii szły dosłownie wszystkie stany, bez różnicy przekonań, szli również i przedstawiciele gminy żydowskiej oraz gminy ewangelickiej. Do zebranych przemówił burmistrz p. Radomski, po czym pochód rozwiązano. O godzinie 19:00, przy udziale radnych i Zarządu Miejskiego, odbyło się żałobne posiedzenie na sali Rady Miejskiej. Zagaił posiedzenie burmistrz p. Radomski i odczytał orędzie Pana Prezydenta Rzeczypospolitej, po czym po chwili milczenia obecni wpisali się do księgi kondolencyjnej. Po nabożeństwie majowym odbyła się w sali p. Pinkowskiego żałobna akademia przy bardzo licznym udziale społeczeństwa.

Wiadomość o zgonie marszałka Piłsudskiego przyjęła tutejsza Gmina Żydowska z żalem. Przedstawiciel gminy żydowskiej wpisał się do księgi kondolencyjnej, wyłożonej w Zarządzie Miejskim. W dniu 18 maja odbyło się uroczyste nabożeństwo żałobne w miejscowej synagodze. Wnętrze synagogi przyozdobiono kirem i w barwy narodowe polskie. Nabożeństwo prowadził kantor Dawidowicz oraz starszy gminy p. Lesser, który w czasie modłów przemówił do zebranych i przedstawił życiorys zgasłego marszałka. Przedstawiciele gminy żydowskiej brali udział również w dalszych ogólnych manifestacjach żałobnych. Dnia 16 bieżącego miesiąca Koło Podoficerów Rezerwy w Strzelnie wysłało poczet sztandarowy w składzie: kapitan Tadeusz Roloff, Tadeusz Płócienniczak, Bolesław Porada i Stefan Banaszak na uroczystości pogrzebowe do Warszawy i Krakowa. Delegacje powróciły do Strzelna w dniu 19. 5. bieżącego roku.

Księga kondolencyjna, z powodu zgonu śp. Józefa Piłsudskiego, została w Magistracie

wyłożona w dniach 17 i 18 maja b. r. księga kondolencyjna. Do księgi tej wpisywali się, licznie przedstawiciele społeczeństwa tak polskiego, jako też żydów i Niemców, towarzystwa i organizacje miejscowe itd. Księga ta wykonana jest artystycznie i sprawia miłe wrażenie.

Na czarnej oprawie wyryte są obok sarkofagu, podtrzymywanego przez 2 orły, inicjały śp. Marszałka „J. P.". Dalsze strony zawierają dedykację p. burmistrza Radomskiego, herb miasta, widok kościoła św. Trójcy i św. Prokopa oraz płaskorzeźby z kościoła Prokopa. Księga ta wysłana została do P. Prezesa Rady Ministrów przez Starostę Powiatowego w Mogilnie - „Dziennik Kujawski” z 23 maja 1935 roku, nr 119.

Foto: Narodowe Archiwum Cyfrowe.

 

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz