Niedzielny spacer po dawnej Kościelnej

Zapowiada się piękny dzień, dlatego zapraszam do spacerów pięknymi ulicami Strzelna, a szczególnie tymi, które w ostatnich latach przeszły swoistą metamorfozę. Zapraszam dzisiaj do spacerku dawną ul Kościelną. Przeniosę Was w końcówkę XIX oraz w sam wiek XX. Zobaczycie jak ulicę widzieli nasi przodkowie idąc na niedzielną mszę św. do kościoła, wracając z niej, czy uczestnicząc w uroczystościach, procesjach, pogrzebach i przemarszach. Potraktujcie również ten spacer w formie - jak to drzewiej w Strzelnie bywało - wspomnień, czyli bajecznej opowieści. Zatem, zapraszam !!!  

   

Dawno temu w Przyjezierzu – cz. 3

Za miesiąc wiosna, ale kto wie, kiedy zacznie się robić ciepło? Prawdopodobnie z ciepłymi powiewami powietrza i grzejącymi promieniami słońca wyruszymy w plener, a wielu z nas do Przyjezierza. Kontynuując opowieść o „kurorcie” już dzisiaj zapraszam Was do niedzielnego wirtualnego wypady z hasłem: „Jak to drzewiej w Przyjezierzu bywało”. Dla tych, którym gdzieś w nawale zajęć dwie pierwsze części umknęły podaję do nich linki:

https://strzelnomojemiasto.blogspot.com/2026/02/dawno-temu-w-przyjezierzu-cz-2.html

https://strzelnomojemiasto.blogspot.com/2025/12/dawno-temu-w-przyjezierzu.html

Likwidacja powiatów w 1975 roku, a w jej konsekwencji jednostek powiatowych, doprowadziła do likwidacji PPSTiW-u. Jego funkcję przejęło Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Turystyczne (WPT) „Brda” w Bydgoszczy, tym samym Przyjezierze w porozumieniu z Gminą Radą Narodową Jeziora Wielkie znalazło się w zarządzie administracyjnym WPT „Brda”. Masowy napływ turystów, szczególnie w soboty i niedziele spowodował, że władze gminy powołały po siedmiu latach działania w zespole WPT „Brda" samodzielnego administratora i koordynatora ośrodka - Gminny Ośrodek Sportu i Rekreacji w Przyjezierzu. Powołała go Gminna Rada Narodowa w Jeziorach Wielkich z dniem 1 stycznia 1983 roku, a dyrektorem GOSiR został dotychczas kierujący ośrodkiem Tadeusz Leśny. 

Ranga ośrodka wzrasta coraz bardziej. Wykonano szereg modernizacji i rozbudów obiektów. Wzrosła liczba miejsc noclegowych i punktów gastronomicznych. GOSiR oferował swoje usługi w zakresie: bazy noclegowej, żywienia, organizacji obozów, kolonii młodzieżowych, wczasów wypoczynkowych, zimowisk dla dzieci i młodzieży, kursokonferencji, narad itp. W 1985 roku wybudowano na plaży głównej nowy, w całości betonowy pomost, który niestety dzisiaj - w związku z obniżeniem się lustra wodnego - stał się atrapą i w całości znajduje się na plaży, kilka metrów od linii brzegowej. 

Powołany 1 stycznia 1986 roku Gminny Ośrodek Kultury „Strażak” w Jeziorach Wielkich prowadził tutaj kompleksową obsługę kulturalno-rozrywkową tj. projekcję filmów i bajek video, dyskotek, wideoteki, masowych imprez kulturalno-rozrywkowych. W dniu 25 marca 1986 roku naczelnik Gminy Jeziora Wielkie Zbigniew Wróblewski powołał Społeczną Radę Rozwoju Przyjezierza. Na jej czele stanął Roman Chantkowski, kierownik ośrodka „Elana” Toruń. Rada wraz z GOSiR objęła patronatem działającą Drużyną Wodnego Ochotniczego Pogotowia Ratunkowego, kierowanego wówczas przez Romana Majcherka z Trzemeszna.

W dniu 1 grudnia 1986 roku powołano Spółkę Wodno-Ściekową z Zarządem w składzie Roman Chantkowski, Stanisław Szpulecki. Bez kanalizacji i oczyszczalni ścieków zachowanie bezcennych walorów Przyjezierza i należyte jego funkcjonowanie stało się poważnym zagrożeniem i aż dziw bierze, że zdołano uchronić jezioro przed nieodwracalnym zanieczyszczeniem. Jej głównym zadaniem była ochrona Przyjezierza przed dalszą degradacją. Często bowiem nieczystości z szamb przedostawały się do wody gruntowej. Efektem działań spółki było oddanie w 1992 roku do użytku oczyszczalni ścieków, składającej się ze stawów biologiczno-fakultatywnych, budynku oczyszczalni, kolektora sanitarnego i przepompowni. Inwestycja finansowana była ze składek członków spółki oraz środków Wojewódzkiego Funduszu Ochrony Środowiska.

W 1988 roku kompleks turystyczno-wypoczynkowy w Przyjezierzu świętował swoje 25-lecie. W 1989 roku na terenie Przyjezierza znajdowało się 76 ośrodków, a cały teren zagospodarowany był przez 98 użytkowników. Całością obiektów w Przyjezierzu administrował GOSiR.

30 maja 1962 roku z okazji objazdowej konferencji prasowej Przyjezierze gościło kilkudziesięciu dziennikarzy prasy, radia i telewizji z całej Polski. 21 maja 1966 roku przebywał w Przyjezierzu aktor Wojciech Siemion, który spotkał się z grupą młodzieży przy ognisku. W latach 60. i 70. XX w. często odwiedzał Przyjezierze Stanisław Kubiak, długoletni redaktor naczelny poznańskiej rozgłośni Polskiego Radia w Poznaniu, inicjator budowy ośrodka radiowców. Częstym gościem był popularny gawędziarz radiowy red. Stanisław Strugarek - „Wuja Cesiu”. Swoje gawędy wygłaszał w gwarze poznańskiej. Była tu również piosenkarka Wiesława Drojecka, muzyk Benon Hardy, czołowi artyści poznańskich teatrów, opery i operetki - Wanda Jakubowska, Henryk Guzek, Włodzimierz Saar. Na krótki pobyt przybyli też: poeta Stanisław Ryszard Dobrowolski, jak też pisarze Jerzy Korczak z Poznania i Leszek Maruta z Krakowa. Na wojewódzką inaugurację roku kulturalno-oświatowego, która miała miejsce w dniach 19-20 września 1968 roku przybyli m.in. red. Edward Dylawerski - telewizyjny komentator spraw międzynarodowych, red. Jerzy Kwiatek - publicysta kulturalny, red. Ryszard Koniczek - krytyk filmowy, dr Czesław Kałużny - dyrektor departamentu pracy kulturalno-oświatowej MKiS. W następnych latach przebywali tutaj: prof. dr hab. Czesław Łuczak - red. naukowy monografii „Studia z dziejów ziemi mogileńskiej”, prof. dr hab. Czesław Pilichowski - długoletni dyr. biura Głównej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Polsce, Józef Makowski - bydgoski artysta-rzeźbiarz. 30 stycznia 1986 roku 171 osób przybyło na „Spotkanie Pokoleń" z okazji 10 rocznicy utworzenia ZSMP. Na uroczystości byli: były gospodarz powiatu Antoni Wesołowski, Leszek Leśniak - przewodniczący Zarządu Krajowego Związku Młodzieży Wiejskiej późniejszy red. naczelny „Gromady Rolników”, dr Michał Posadzy - prokurator z Poznania. 

W1987 roku odbyło się spotkanie działaczy turystycznych z okazji Światowego Dnia Turystyki. W 1992 roku odwiedzili Przyjezierze po raz pierwszy uczestnicy „Krakowskich Prezentacji”, których organizatorami byli: Stowarzyszenie Autorów Polskich w Krakowie, literat, red. Stanisław Kaszyński oraz okoliczne samorządy: Mogilna, Trzemeszna, Strzelna, Jezior Wielkich i in. Odtąd corocznie krakowscy goście odwiedzali letnisko. Ożywione życie kulturalne Przyjezierza sprawiło, że pod koniec lat 80. XX w. rozpoczęto budowę amfiteatru na działce leżącej około 100 m. na południe od kompleksu restauracyjno-hotelarskiego „Pod Dębami”, czyli siedziby GOSiR. Marzeniem ówczesnego kierownika Tadeusza Leśnego było, by w amfiteatrze wystąpił zespół Mazowsze i inne gwiazdy scen polskich. Trudne lata okresu przemian ustrojowych sprawiły, że inwestycji nigdy nie ukończono. Ostatecznie, nakryty już dachem obiekt, w związku z jego osiadaniem, pod koniec lat 90. XX w. rozebrano.

CDN

 

O nowym kościele we Wronowach

Zapraszam dzisiaj do Wronowów. Wertując przepastne tomy „Dziennika Kujawskiego” pod rokiem 1933 znalazłem relację z poświęcenia nowo wybudowanego kościoła parafialnego we Wronowach. W czasach kiedy proboszczem tutejszym był Strzelnianin ks. kan. Jan Trojanowski (1985 – 2006) świątynia jak i całe jej otoczenie diametralnie się zmieniły. Proboszcz pięknie wkomponował zieleń w otoczenie i każdą wolną chwilę poświęcał na pielęgnację świątyni i otoczenia.

Fragment relacji z poświęcenia świątyni - "Dziennik Kujawski" nr 1933/217 

Wronowy - to osada osadnicza, oddalona o 8 km od Strzelna, położona nad drogą, prowadzącą do Wójcina wśród uroczych lasów, a w czasach zaborów zamieszkiwana tylko przez samych „kulturtregerów” ( z niem. szerzycieli kultury). Dziś ponad połowa osady znajduje się w rękach naszych rodaków. Wieś ta, znacznie oddalona od pobliskich wsi kościelnych, odczuwała bardzo brak Domu Bożego, zwłaszcza w porze zimowej. Myśl o budowie kościoła we Wronowach powstała już w 1926 roku. Dopiero pod koniec 1932 roku zaczęto tę myśl realizować. Wtedy to delegacja na czele z kierownikiem szkoły Józefa Ledworowskim udała się do ks. prałata Ignacego Czechowskiego z tym projektem i otrzymała zapewnienie pomocy. Na rozpoczęcie budowy tamtejsi rolnicy i właściciele obszarów dworskich opodatkowali się dobrowolnie. Organizowano również przedstawienia amatorskie i różne imprezy na ten cel.

Przy dobrych chęciach i poparciu ogółu do kasy wpłynęła dość pokaźna suma. W marcu 1933 roku odbyło się zebranie organizacyjne komitetu budowy kościoła pod przewodnictwem ks. prałata Czechowskiego. Na prośbę utworzonego komitetu Kuria Biskupia zatwierdziła projekt budowy kościoła i utworzenie parafii wronowskiej pod wezwaniem św. Ignacego Loyoli. Do parafii tej należą wsie: Proszyska, Wycinki, Żółwiny, Radunek, Budy, Witkowo, Kijewice, Młyny Wybudowanie (Glinki) i Wronowy.

Wronowy- kościół i ołtarz główny z obrazem patrona świątyni św. Ignacego Loyoli

Grunt pod budowę kościoła i cmentarz oddał Józef Szarek, o powierzchni 4 i pół morgi w cenie 100 zł za morgę. Prace nad budową fundamentów postępowały w szybkim tempie, tak że 21 maja 1933 roku odbyło się uroczyste poświęcenie kamienia węgielnego. Kościół zbudowany w stylu barokowym prezentuje się bardzo pięknie. Ma 24,90 m. długości i 10,90 m szerokości. Może pomieścić do 600 osób. W południowej części kościoła znajduje się wielki ołtarz, po lewej stronie ołtarza zakrystia. Duże prezbiterium.

Poświęcenie kościoła nastąpiło 17 września 1933 roku. W pogodny i słoneczny dzień tłumy wiernych ze Strzelna i okolic podążyły do Wronów. Cicha i spokojna wieś przybrała odświętną szatę, aby godnie powitać licznych gości. Przed wejściem do kościoła przy drodze ustawiono bramę triumfalną z napisem „Niech będzie pochwalony Jezus Chrystus”.

Świątynia w niedzielę na zewnątrz i wewnątrz przystrojony girlandami. O godzinie 11:00 rozpoczęły się uroczyste ceremonie poświęcenia nowo wybudowanej Świątyni Pańskiej, które odprawił ks. prałat Ignacy Czechowski w asyście ks. Zenona Niziołkiewicza i kleryka Jana Łoja z Młynów. Pierwszą ofiarę Mszy św. w nowo wybudowanym Domu Bożym odprawił ks. dziekan Karol Schwarz (Szwarc) ze Sławska Wielkiego, również w asyście ks. Zenona Niziołkiewicza i kl. Jana Łoja, w obecności 9 księży, przybyłych z okolicznych parafii. W prezbiterium miejsca zajęli przedstawiciele samorządu powiatu mogileńskiego, p. starosta Wacław Stępiński, projektant budowy kościoła p. architekt i radca Wróblewski z Poznania oraz dozór kościelny, wraz z gromadą ludu wiernego, którego mury kościoła nie mogły pomieścić.

Podczas mszy św. zbożne ziarno słów kazalnych rzucił między dusze wiernych ks. prob. Romuald Sołtysiński z Rzadkwina. Po mszy św. odśpiewano „Te Deum laudamus”, poczym zaraz odbyły się pierwsze nieszpory. Pienia religijne z towarzyszeniem harmonium wykonał chór miejscowy pod batutą kierownika szkoły Józefa Ledworowskiego.

 

Budowę kościoła wykonano pod nadzorem p. architekta i radcy Wróblewskiego z Poznania przy udziale głównego projektodawcy ks. prałata Ignacego Czechowskiego. Prace murarskie zrealizował przedsiębiorca budowlany p. Wojciech Łączny ze Strzelna, prace ciesielskie p. Nowakowski, prace blacharskie p. Stefan Krzewina z Wronowów, prace stolarskie p. Barylski ze Strzelna, a prace dekarskie firma pokrywania dachów z Ostrzeszowa.

Rok 2005 - z wizytą u ks. kan. Jana Trojanowskiego. Od lewej Kazimierz Chudziński, a od prawej Marian Przybylski.

Należy wspomnieć, że szybka budowa kościoła w dużej mierze należy zawdzięczać ks. prałatowi Ignacemu Czechowskiemu, który nie ustawał w staraniach o ukończenie tak chwalebnego dzieła przy współpracy członków dozoru kościelnego w osobach pp.: Józefa Ledworowskiego, Romana Gronka, Niestatka z Wronów, kpt. rez. Leona Głowackiego z Witkowa, Kazimierza Graczyka z Proszysk i Stefan Krzewiny z Kijewic oraz wszystkich parafian.

Proboszczowie parafii: 

Ks. Stanisław Napierała 1934 - 1937
Ks. Jan Januszewski 1937 - 1939
1940 -1945 Kościół zamknięty
Ks. Józef Jabłoński 1945 - 1953
Ks. Jan Kordek 1953 - 1957
Ks. Ignacy Wachowiak 1957 - 1958
Ks. Czesław Wieczorek 1958 - 1985
Ks. Jan Trojanowski 1985 - 2006
Ks. Piotr Gogolewski 2006 - 2012
Ks. Tomasz Zakrzewski 2012 - 2022
Ks. Krzysztof Tarbicki 2022
Ks. Jan Kwiatkowski 2023 -